Osteochondroza jest procesem patologicznym prowadzącym do zaburzeń dystroficznych i strukturalnych, najpierw w krążkach międzykręgowych, a następnie w samych kręgach, nerwach rdzeniowych, pobliskich mięśniach, więzadłach, naczyniach krwionośnych i narządach wewnętrznych.
Może dotyczyć wszystkich części kręgosłupa – szyjnego, piersiowego, lędźwiowego i krzyżowego. Osteochondroza szyjna jest zjawiskiem bardzo powszechnym, a pod względem częstotliwości ustępuje jedynie osteochondrozie lędźwiowej.
Osteochondroza w odcinku szyjnym kręgosłupa występuje etapowo. Jak każda inna patologia, bez odpowiedniego leczenia na czas postępuje. Zmiany funkcjonalne i strukturalne w tkance kostnej i chrzęstnej stają się coraz bardziej wyraźne, prowadząc do powikłanych postaci choroby z utratą czucia i ograniczeniem ruchów.
Etapy i stopnie
W sumie istnieją 4 etapy (stopnie) osteochondrozy szyjnej. Jednocześnie bardzo często mylone są pojęcia „stopnia” i „etapu”. Chociaż oznaczają w przybliżeniu to samo, nie są całkowicie identyczne. Stadium odzwierciedla nieprawidłowości strukturalne w odcinku szyjnym kręgosłupa, pobliskich narządach i tkankach. Przez stopień rozumiemy objawy osteochondrozy i dolegliwości pacjenta. W przypadku osteochondrozy szyjnej stopnia 1 objawy kliniczne są minimalne i mogą być całkowicie nieobecne. Pacjent skarży się na łagodny ból szyi (cervicalgia), który nasila się przy obracaniu głowy. Podczas badania stwierdza się miejscowe napięcie mięśni szyi.
Osteochondrozie kręgosłupa szyjnego drugiego stopnia towarzyszy dyskogenne zapalenie korzeni. W wyniku dalszych zmian zwyrodnieniowo-dystroficznych w rdzeniu i torebce włóknistej krążka międzykręgowego zmniejsza się wysokość szczeliny między kręgami szyjnymi. W rezultacie korzenie nerwów rdzeniowych szyjnych są ściśnięte. Pacjentom dokucza ból punktowy, który nasila się podczas obracania i pochylania głowy. Zespół bólowy może wykraczać poza obszar szyjny i towarzyszyć mu ogólne osłabienie i zmniejszona wydajność.
W wyniku dalszych procesów patologicznych prowadzących do przemieszczenia i zniszczenia krążków międzykręgowych powstają przepukliny krążków międzykręgowych w odcinku szyjnym. Nasilają się bóle i uczucie ogólnego osłabienia, towarzyszą im zaburzenia czuciowe i motoryczne w obszarze dotkniętego odcinka. Rozwija się osteochondroza szyjna trzeciego stopnia.
Następnie, w przypadku osteochondrozy szyjnej stopnia 4, zniszczony krążek międzykręgowy zostaje zastąpiony włóknistą tkanką łączną. Ze względu na udział tętnicy kręgowej w procesie patologicznym zespołowi bólowemu z zaburzeniami czucia i motoryki towarzyszą zaburzenia pracy mózgu - zawroty głowy, brak koordynacji i uczucie dzwonienia w uszach.
Etiologia
Zanim zaczniemy mówić o przyczynach lub czynnikach etiologicznych osteochondrozy szyjnej, należy wyjaśnić niektóre cechy anatomiczne i fizjologiczne tej części kręgosłupa.
Funkcje te są następujące:
- Szyja jest strukturą ruchomą, choć graniczy ze stosunkowo nieruchomym kręgosłupem piersiowym.
- Istnieje 7 kręgów szyjnych i 8 segmentów. Segment „dodatkowy” pojawia się z powodu stawu szczytowo-potylicznego.
- Kręgi szyjne mają odmienną budowę anatomiczną, co jest szczególnie widoczne na przykładzie dwóch pierwszych kręgów szyjnych, atlasu i osi.
- Przez szyję przechodzą ważne kanały komunikacyjne – tchawica, przełyk i duże naczynia, w tym tętnica kręgowa, która dostarcza krew do mózgu.
Czynniki etiologiczne prowadzące do zmian patologicznych w odcinku szyjnym kręgosłupa z późniejszym przejściem do osteochondrozy szyjnej II stopnia są następujące:
- Siedzący tryb życia;
- Złe odżywianie z niedoborem mikroelementów i witamin;
- Stała zła postawa wśród uczniów, studentów i pracowników biurowych;
- Częsta hipotermia, niekorzystny mikroklimat w domu i pracy;
- Zaburzenia endokrynologiczne;
- Słaba odporność;
- Dziedziczność.
Objawy
Objawy osteochondrozy szyjnej stopnia 2, oprócz bólu, obejmują napięcie mięśni szyi i pleców. Ból szyi (ból szyi) przy tym stopniu osteochondrozy może być punktowy lub rozlany, rozprzestrzeniając się poza szyję do innych obszarów anatomicznych - pleców i obręczy barkowej. Z powodu skrócenia przestrzeni międzykręgowych dochodzi do zwiotczenia mięśni i więzadeł. Działanie szkieletu mięśniowego słabnie i powstaje podwichnięcie odcinka szyjnego kręgosłupa, w wyniku czego dysk przesuwa się w jedną lub drugą stronę. Ból może być ostry i silny, podobny do lumbago (szyjki macicy) po obróceniu głowy lub wyprostowaniu szyi.
Oprócz bólu, jak już wspomniano, występuje napięcie mięśni szyi i pleców. Ze względu na to, że kręgi szyjne są przesunięte nie z tyłu, a na bok, napięcie to najczęściej ma charakter asymetryczny i prowadzi do wady postawy. Z kolei zła postawa prowadzi do dalszego pogorszenia procesów metabolicznych w odcinku szyjnym. Wszystkie warunki są stworzone do przejścia osteochondrozy do etapu 3.
W drugim etapie osteochondrozy szyjnej tętnica kręgowa nie jest jeszcze dotknięta. Jednak już na tym etapie, oprócz bólu i napięcia mięśni, pacjenci skarżą się na uczucie osłabienia, zmęczenia i osłabienia. Możliwe zaburzenia snu z powodu bólu.
Rodzaje leczenia
Leczenie osteochondrozy szyjnej stopnia 2 obejmuje:
- Terapia lekowa,
- Procedury fizjoterapeutyczne,
- Gimnastyka lecznicza,
- masaż,
- Terapia manualna.
Leczenie farmakologiczne ma na celu wyeliminowanie bólów szyjki macicy, stanów zapalnych korzeni odcinków szyjnych i normalizację procesów metabolicznych w krążkach międzykręgowych szyjnych. Ulgę w bólu osiąga się poprzez doustne przyjmowanie środków przeciwbólowych. Ale jest to najbardziej nieskuteczny sposób na wyeliminowanie bólu. Pod tym względem zastrzyki domięśniowe są bardziej skuteczne. W przypadku silnego bólu można założyć na szyję specjalny kołnierz Shants.
Ulga w bólu można osiągnąć poprzez wyeliminowanie procesu zapalnego w korzeniach szyjnych. W związku z tym niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stosuje się w różnych postaciach dawkowania - tabletki, maści, zastrzyki i okłady. Pod tym względem zastrzyki i maści są bardzo skuteczne. Hormony steroidowe mają dobre działanie przeciwzapalne.
Aby przywrócić uszkodzoną chrząstkę, zaleca się doustne podawanie chondroprotektorów. W tym samym celu wskazane jest przyjmowanie kompleksów witaminowo-mineralnych zawierających witaminy B, C, E wraz z cynkiem, żelazem i wapniem. Chociaż w drugim stadium osteochondrozy szyjnej nie wystąpiły zaburzenia mózgu, nie byłoby niewłaściwe zastosowanie neuroprotektorów.
Procedury fizjoterapeutyczne w przypadku osteochondrozy szyjnej dowolnego stopnia, mają one na celu zmniejszenie bólu i stanu zapalnego oraz poprawę lokalnego przepływu krwi. W tym celu wykorzystuje się fonoforezę, terapię laserową i rezonansem magnetycznym oraz terapię ultradźwiękową. Zabiegi fizjoterapeutyczne są przeciwwskazane w okresach zaostrzenia osteochondrozy.
Masaż w przypadku osteochondrozy przeprowadza się go również w okresie międzynapadowym. Zabiegi masażu wykonywane są z pacjentem siedzącym lub leżącym na boku. Jednocześnie masażysta ugniata, głaszcze i rozciera napięte mięśnie płynnymi ruchami w kierunku od tyłu głowy do szyi. Następnie masowane są mięśnie pleców, szyi i klatki piersiowej. W takim przypadku możliwy jest samodzielny masaż za pomocą aplikatora Kuzniecowa. Jest to wałek igłowy z plastikowymi kolcami. Wystarczy codziennie przykładać wałek do szyi na pół godziny do godziny, a efekt nie będzie długo widoczny.
Ćwiczenie terapeutyczne zaprojektowany w celu utrwalenia efektu powyższych metod leczenia osteochondrozy szyi. Tworzy to optymalne obciążenie różnych grup mięśni, co prowadzi do wzmocnienia mięśni i trakcji kręgosłupa. Terapię manualną osteochondrozy szyi należy prowadzić z dużą ostrożnością. Ze względu na duże ryzyko urazów odcinka szyjnego kręgosłupa stanowi duże zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale i życia pacjenta.
Środki zapobiegawcze
Zapobieganie osteochondrozie szyjnej ma na celu wyeliminowanie przyczyn tej choroby i zapobieganie przejściu z etapu 2 do etapu 3.
W tym zakresie muszą zostać spełnione następujące wymagania:
- Aktywny tryb życia;
- Dobre odżywianie;
- Normalne warunki w domu i w pracy, z wyłączeniem przeciągów i hipotermii;
- Prawidłowa postawa podczas „siedzącej” pracy i nauki;
- Hartowanie, uprawianie sportu;
- Leczenie współistniejących chorób przewlekłych;
- Przy pierwszych oznakach osteochondrozy należy w odpowiednim czasie udać się do lekarza.